มารยาทในการชมดอกไม้ (โอะฮะนะมิ) สิ่งที่ทำได้และห้ามทำในการชมดอกซากุระ

มารยาทในการชมดอกไม้ (โอะฮะนะมิ) สิ่งที่ทำได้และห้ามทำในการชมดอกซากุระ

Ohanami manners, the Do’s and Don’ts of viewing Cherry Blossoms

ถึงเวลานั้นของปีอีกครั้ง ช่วงเวลาแห่งฤดูใบไม้ผลิอันแสนสดใสและงดงาม ฤดูที่ทำให้จิตใจแจ่มใสด้วยท้องฟ้าปลอดโปร่ง นกร้องจิ๊บ ๆ และสีสันแห่งความสนุกที่มีอยู่ทุกหนแห่งไม่ว่าหันมองไปที่ไหน

จากแบบสอบถามออนไลน์เมื่อไม่นานมานี้ ชาวญี่ปุ่นส่วนใหญ่มองว่าดอกซากุระคือสัญลักษณ์แห่งฤดูใบไม้ผลิ คำตอบอื่น ๆ มีทั้งการเปลี่ยนสไตล์ชุดในตู้เสื้อผ้า และเริ่มต้นงานใหม่ หรือการเปิดภาคการศึกษาใหม่ ฉันเองก็ลองลองคิดดูเหมือนกัน ใช่แล้วค่ะ ฉันว่าฉันจะเรียกว่าฤดูใบไม้ผลิเมื่อหญ้าเริ่มแตกกอค่ะ สำหรับฉันแล้วต้องเป็นหญ้าแทนที่จะเป็นดอกซากุระหรือดอกไม้อื่น ๆ นั่นก็เพราะว่า อย่างที่เห็นค่ะ ในแคนาดาซึ่งเป็นสถานที่ที่ฉันใช้ชีวิตอยู่เป็นเวลานาน ดอกไม้จะบานทีหลังจากที่หิมะหายไปในราวเดือนเมษายน แค่หญ้าก็ดีพอแล้วละค่ะ พูดถึงซากุระ ความประทับใจแรกที่นึกถึงสำหรับคนส่วนใหญ่ก็คงเป็นเทศกาลชมดอกไม้ (โอะฮะนะมิ) ใต้ร่มดอกไม้กลีบดอกสีชมพูปนสีขาว พร้อมกับมีของว่างและเครื่องดื่มอยู่ในมือด้วย แน่นอน โอะฮะนะมิ มีความหมายลึกซึ้งกว่าความหมายตรง ๆ ที่แปลว่าการชมดอกไม้ แต่เป็นงานเลี้ยงกลางแจ้งขนาดใหญ่โดยมีสีสันแสนโรแมนติกแต่งแต้มเป็นพื้นหลัง!

เพราะเราอยู่ในญี่ปุ่น และงานเลี้ยงในญี่ปุ่นควรเป็นไปอย่างมีมารยาท แต่ไม่ต้องกังวลไป ความสนุกยังคงอยู่ในแบบที่มีความรับผิดชอบค่ะ ดังนั้นแล้วมีมารยาทอะไรบ้างที่เราควรปฏิบัติตาม นอกเหนือจากการทำความสะอาดก่อนกลับ กฎข้อแรก ซึ่งฉันคิดว่าหลาย ๆ คนคงมองข้ามมากที่สุด ก็คือห้ามเดินหรือนั่งบนรากของต้นซากุระค่ะ ในขณะที่คนส่วนใหญ่อาจคิดว่า ตราบใดที่เราไม่สร้างความเสียหายกับต้นไม้โดยการเด็ดดอกไม้หรือหักกิ่งไม้ก็ไม่เป็นอะไร แต่การนั่งหรือเหยียบบนรากไม้ก็สร้างแรงกดดันจำนวนมากที่ไม่จำเป็นต่อต้นไม้เช่นกัน เพื่อเป็นการแสดงความเคารพต่อสิ่งที่มีชีวิต เราควรพยายามรักษาระยะห่างของตัวเองจากต้นไม้อย่างดีที่สุดในระหว่างที่กำลังเพลิดเพลินกับการชมดอกไม้ ไม่ว่าขณะนั่งลงหรือเดินผ่านนะคะ คล้าย ๆ กับข้อแรก ห้ามก่อความเสียหายแก่ต้นไม้โดยการแขวนหรือวางสิ่งของใด ๆ บนลำต้นหรือกิ่งไม้ หรือลอกเปลือกไม้ ขูดขีดหรือวาดรูปบนพื้นผิวของต้นไม้ ทำแบบนั้นก็ยิ่งแย่ค่ะ เรื่องนี้กลายเป็นข่าวเมื่อปีที่แล้วด้วย ว่ามีความนิยม (โดยเฉพาะในหมู่นักท่องเที่ยว) เขย่ากิ่งต้นซากุระเพื่อให้ดอกไม้ร่วงลงมา แล้วถ่ายรูปเซลฟี! รูปเซลฟีพวกนี้คงได้รับคำชื่นชมหรือถูกใจบนเฟซบุ๊กไม่น้อย แต่น่าเสียดายสำหรับดอกไม้ที่ควรจะอยู่นานกว่านี้เพื่อให้คนอื่น ๆ อีกมากมายได้ชื่นชมมากกว่า ลองทบทวนผลประโยชน์ของตัวเองดูนะคะทุก ๆ คน!

หัวข้อข่าวอีกเรื่องเมื่อปีที่แล้วก็คือ มีกลุ่มวัยรุ่น (ส่วนใหญ่เป็นนักศึกษามหาวิทยาลัย) สลับกันจองที่เป็นจุดนัดพบเพื่อชมดอกไม้ส่วนตัวยามค่ำคืน ซึ่งมักจะเริ่มตั้งแต่เนิ่น ๆ ในช่วงตอนกลางวัน และดำเนินต่อไปอีกหลายวัน การจองที่ล่วงหน้าสำหรับคนกลุ่มใหญ่ใช่ว่าจะไม่มีเหตุผล แต่การจองพื้นที่ขนาดใหญ่เกินไป และ/หรือนานเกินไปกว่าที่จำเป็นถือว่าไม่สมควรแน่นอนค่ะ เราไม่ได้ตักอาหารทั้งหมดในร้านบุฟเฟต์แค่เพราะเราทำได้ใช่ไหมคะ

เครื่องดื่มและของว่างมักเป็นจุดเด่นของงานชมดอกไม้ ดังนั้นจึงมีปัญหาอีกสองข้อที่เหลือ นั่นก็คือขยะและเสียงดัง สำหรับขยะ นอกจากการลดขยะและไม่ทิ้งขยะอย่างไร้ความรับผิดชอบแล้ว อย่าลืมว่า พื้นที่สาธารณะในญี่ปุ่นมักไม่มีถังขยะไว้ให้ และห้ามทิ้งถุงขยะนอกร้านขายของสะดวกซื้อนะคะ เพราะว่า มีตัวอย่างจากแฟน ๆ ของงาน Japanese World Cup กลายเป็นข่าวในปี 2014 มาแล้ว ส่วนวิธีทำความสะอาดที่เป็นที่ยอมรับของสังคมกว่าก็คือ การนำขยะกลับบ้าน แล้วก็อย่าลืมแยกขยะรีไซเคิลด้วยนะคะ

นอกเหนือจากขยะ เสียงก็ควรลดลงด้วยค่ะ ไม่ว่าคุณจะเมาหรือร้องเพลงคาราโอเกะหรือไม่ก็ตาม ความตึงเครียดจะยิ่งสูงระหว่างช่วงที่คนเยอะที่สุดหรือช่วงดึกดื่น เมื่อคนส่วนใหญ่ดื่มไปแล้วสองสามแก้ว แต่การอยู่กลางแจ้งแทนที่ในร้านอาหารไม่ได้หมายความว่าเราเป็นอิสระเต็มร้อยแต่อย่างใด ตรงกันข้ามในพื้นที่ชมดอกไม้ที่เป็นที่นิยมมักจะมีฝูงชนมากกว่าในร้านค้าซะอีกค่ะ ดังนั้น ไม่ว่างานเลี้ยงจะสนุกแค่ไหน ก็พยายามลดเสียงลงสักหน่อยนะคะ สุดท้ายแต่ไม่ท้ายสุด ปัญหาห้องน้ำ เช่นเดียวกับงานกลางแจ้งต่าง ๆ ห้องน้ำอาจสกปรกได้ไม่ว่าคุณจะที่ญี่ปุ่นหรือที่ไหนก็ตาม แย่กว่านั้น ห้องน้ำสาธารณะไม่ได้มีที่จุดชมดอกไม้หลาย ๆ แห่งเสมอไป ห้องน้ำในห้างสรรพสินค้าใกล้ ๆ อาจพอรองรับปัญหาได้ แต่ถ้าหากเราต้องการยืมห้องน้ำ ก็อย่าลืมซื้อของเล็ก ๆ น้อย ๆ อาจเป็นเครื่องดื่มหรือลูกอมก็ได้ค่ะ การแสดงมารยาทเป็นเรื่องใหญ่ของประเทศนี้ ไม่ว่าเรามีความจำเป็นเร่งด่วนแค่ไหนก็ตาม เรื่องเหล่านี้ควรเป็นข้อพื้นฐานที่ควรจดจำไว้ที่งานเลี้ยงชมดอกไม้ ตอนนี้คว้าเสื่อและสวมเสื้อผ้าอุ่น ๆ อาหารและเครื่องดื่มดี ๆ แล้วออกไปสนุกกันดีกว่า แล้วก็ขอให้มีความสุขกับการชมซากุระและฤดูใบไม้ผลินะคะ!